Geri Dönüşüm İşaretleri ve Anlamları: Plastik Kodları, Möbius Döngüsü, Yeşil Nokta

Ambalajların üzerindeki geri dönüşüm işaretleri, ürünün hangi malzemeden yapıldığını ve atıldıktan sonra hangi kutuya gideceğini anlatır. Ancak her işaret “geri dönüştürülebilir” anlamına gelmez. Bu yazıda en sık görülen işaretleri, plastik kodlarını ve malzeme kısaltmalarını tablolarla açıklıyoruz.
En sık görülen geri dönüşüm işaretleri
| İşaret | Görünüm | Anlamı |
|---|---|---|
| Möbius döngüsü | Üçgen oluşturan üç ok | Ürün ya da ambalaj geri dönüştürülebilir. İçinde yüzde yazıyorsa (ör. %60), ambalajın o oranda geri dönüştürülmüş malzeme içerdiğini gösterir. |
| Plastik reçine kodu | Ok üçgeninin içinde 1–7 arası rakam | Plastiğin türünü gösterir; tek başına geri dönüştürülebilir olduğu anlamına gelmez. |
| Yeşil Nokta | İç içe geçmiş iki ok, daire içinde | Üreticinin ambalaj atıklarının toplanması ve geri kazanımı sistemine katkı verdiğini gösterir; ambalajın geri dönüştürülebilir olduğunu göstermez. |
| Çöp kutusuna atan figür | Çöp kutusuna bir şey atan insan | Ambalajı yere değil çöp kutusuna atın uyarısıdır; geri dönüşüm işareti değildir. |
| Üzeri çizili çöp kutusu | Tekerlekli çöp kutusunun üzerinde çarpı | Pil ve elektronik eşyalarda görülür; ürün evsel atığa atılmaz, ayrı toplama noktasına götürülür. |
Plastik kodları: 1’den 7’ye
| Kod | Kısaltma | Malzeme | Sık görüldüğü ürünler |
|---|---|---|---|
| 1 | PET | Polietilen tereftalat | Su ve meşrubat şişeleri |
| 2 | HDPE | Yüksek yoğunluklu polietilen | Deterjan ve şampuan şişeleri, süt bidonları |
| 3 | PVC | Polivinil klorür | Boru, bazı blister ambalajlar |
| 4 | LDPE | Düşük yoğunluklu polietilen | Poşet, streç film |
| 5 | PP | Polipropilen | Yoğurt kabı, şişe kapakları, gıda saklama kapları |
| 6 | PS | Polistiren | Köpük tabak ve bardaklar, tek kullanımlık çatal-bıçak |
| 7 | O (diğer) | Diğer plastikler ve karışımlar | Çok katmanlı ambalajlar, polikarbonat |
Hangi plastiklerin toplandığı belediyeye göre değişebilir; temiz ve boş plastik ambalajlar sarı kutuya atılır.
Diğer malzeme kodları
| Kod | Malzeme | Kutu rengi |
|---|---|---|
| 20 PAP, 21 PAP, 22 PAP | Oluklu mukavva, karton, kâğıt | Mavi |
| 40 FE | Çelik (teneke) | Gri |
| 41 ALU | Alüminyum | Gri |
| 70 GL, 71 GL, 72 GL | Renksiz, yeşil ve kahverengi cam | Yeşil |
| 81–84 C/… | Kompozit (ör. kâğıt + plastik + alüminyum karton kutular) | Kompozit ambalaj (turkuaz) |
Kutu renkleri ve işaretler birlikte nasıl kullanılır?
Ambalajdaki işaret malzemeyi söyler, kutunun rengi ise nereye atılacağını. Sıfır atık renk düzeninde kâğıt mavi, plastik sarı, cam yeşil, metal gri, biyobozunur atık kahverengi, diğer atıklar koyu gri kutuya atılır. Kurumlarda kutuların üzerinde hem renk hem atık adı hem de piktogram bulunması doğru ayrıştırmayı kolaylaştırır. Etiket örnekleri için sıfır atık kutusu etiketleri, metal atıklar için metal geri dönüşüm kutusuna neler atılır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ovata Steel’in renkli etiketli, tekli ile 6’lı arası metal sıfır atık kutuları ofis, okul, AVM ve kamu binalarında kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Üç ok işareti ne anlama gelir?
Möbius döngüsü denen üç ok, ürünün ya da ambalajın geri dönüştürülebilir olduğunu gösterir. İçinde yüzde varsa ambalajdaki geri dönüştürülmüş malzeme oranını belirtir.
Plastik üzerindeki rakamlar ne demek?
1–7 arası rakamlar plastiğin türünü gösterir: 1 PET, 2 HDPE, 3 PVC, 4 LDPE, 5 PP, 6 PS, 7 diğer plastikler.
Yeşil Nokta işareti geri dönüştürülebilir demek mi?
Hayır. Yeşil Nokta, üreticinin ambalaj atığı toplama ve geri kazanım sistemine katkı verdiğini gösterir; ambalajın geri dönüştürülebilir olduğunu tek başına göstermez.
Üzeri çizili çöp kutusu işareti ne anlama gelir?
Ürünün evsel çöpe atılmaması gerektiğini gösterir. Pil ve elektronik eşyalarda bulunur; bu ürünler ayrı toplama noktalarına götürülür.
Hangi atık hangi renk kutuya atılır?
Kâğıt mavi, plastik sarı, cam yeşil, metal gri, biyobozunur atık kahverengi, diğer atıklar koyu gri kutuya atılır.